De KNMP vindt het positief dat de NZa de zorgplicht van zorgverzekeraars zo nadrukkelijk onder de loep neemt, maar ziet tegelijkertijd dat de effecten hiervan in de praktijk nog uitblijven

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft in een Kamerbrief duidelijk gemaakt wat zij van zorgverzekeraars verwacht bij de invulling van hun zorgplicht voor generieke geneesmiddelen. De toezichthouder constateert dat zorgverzekeraars hun werkwijze op meerdere punten kunnen verbeteren en roept hen op om hun rol als regisseur actiever en proactiever in te vullen. De KNMP vindt het positief dat de NZa de zorgplicht van zorgverzekeraars zo nadrukkelijk onder de loep neemt, maar ziet tegelijkertijd dat de effecten hiervan in de praktijk nog uitblijven. Geneesmiddelentekorten zijn immers nog steeds ‘code rood’. 

De Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) heeft in een Kamerbrief duidelijk gemaakt wat zij van zorgverzekeraars verwacht bij de invulling van hun zorgplicht voor generieke geneesmiddelen. De toezichthouder constateert dat zorgverzekeraars hun werkwijze op meerdere punten kunnen verbeteren en roept hen op om hun rol als regisseur actiever en proactiever in te vullen. De KNMP vindt het positief dat de NZa de zorgplicht van zorgverzekeraars zo nadrukkelijk onder de loep neemt, maar ziet tegelijkertijd dat de effecten hiervan in de praktijk nog uitblijven. Geneesmiddelentekorten zijn immers nog steeds ‘code rood’. 

Zorgplicht vraagt om actief en tijdig handelen
Volgens de NZa moeten zorgverzekeraars beter inzicht hebben in de huidige en toekomstige beschikbaarheid van generieke geneesmiddelen, zodat zij tijdig kunnen ingrijpen bij dreigende tekorten. Ook verwacht de toezichthouder dat zorgverzekeraars het initiatief nemen om samen met fabrikanten, apothekers en andere betrokken partijen vooruit te kijken en mogelijke risico’s te beheersen.

De KNMP ondersteunt deze oproep. Geneesmiddelentekorten hebben grote gevolgen voor patiënten, maar ook voor apothekers, hun apotheekteams en andere zorgverleners. Zorgverzekeraars hebben vanuit hun zorgplicht de verantwoordelijkheid om mensen op tijd te helpen aan de juiste geneesmiddelen.

Zorgverzekeraars en fabrikanten aan zet bij dreigende tekorten
De NZa benadrukt dat zorgverzekeraars afhankelijk zijn van informatie van ketenpartijen om tot een goed totaalbeeld te komen. Apothekers en groothandels maken tekorten en leveringsproblemen structureel inzichtelijk, onder andere via KNMP Farmanco. 

In de praktijk ziet de KNMP dat zorgverzekeraars pas laat in actie komen: alternatieven worden vaak pas weken nadat een tekort zich daadwerkelijk manifesteert als zodanig aangemerkt. Daardoor gaan kostbare weken verloren waarin patiënten en apotheken al met de gevolgen kampen.

Ook ziet de KNMP nog onvoldoende effect van zorgverzekeraars die het gesprek aangaan met fabrikanten om ook bij dreigende tekorten hun verantwoordelijkheid voor tijdige beschikbaarheid in de praktijk te realiseren.

Geneesmiddelentekorten nog steeds ‘code rood’
In 2025 werden 3,5 miljoen mensen geraakt door geneesmiddelentekorten. De KNMP benadrukt dat het aanpakken van geneesmiddelentekorten meer vraagt dan goede ketensamenwerking alleen. Naast de rol die de NZa nu expliciet van zorgverzekeraars vraagt, zijn structurele maatregelen nodig. De KNMP wil dat de vergoedingstermijn van niet meer preferente geneesmiddelen verlengd wordt. Ook is het zaak dat het preferentiebeleid wordt aangepast zodat meer leveranciers de Nederlandse markt kunnen bedienen. Daarnaast helpt het als waar nodig de maximumprijzen van geneesmiddelen wordt losgelaten. Het loslaten van de maximumprijs voor deze geneesmiddelen zal de Nederlandse markt voor leveranciers aantrekkelijker maken zonder dat de zorg daar duurder van wordt. Voorts is het van belang dat het voor apothekers mogelijk is om recepten aan te passen bij tekorten.

Bekijk hier het rapport en de Kamerbrief

Bron: KNMP