Gebruikers van een middel op de Opiumlijst die naar het buitenland reizen, hebben een medicijnverklaring nodig

Openbare apotheken verstrekten in 2025 aan ongeveer 2 miljoen mensen een geneesmiddel dat op de Opiumlijst staat. Gebruikers van een middel op de Opiumlijst die naar het buitenland reizen, hebben een medicijnverklaring nodig. Aldus de SFK in het Pharmaceutisch Weekblad.

Openbare apotheken verstrekten in 2025 aan circa 2 miljoen mensen een geneesmiddel dat op de Opiumlijst staat. Deze middelen mogen niet zomaar worden meegenomen naar het buitenland, bijvoorbeeld tijdens een vakantie. Afhankelijk van de duur en bestemming van de reis is een Schengen- of Engelstalige verklaring nodig.

In 2025 waren slaap- en kalmeringsmiddelen de meest gebruikte middelen op de Opiumlijst, met ongeveer 1,2 miljoen gebruikers. Binnen deze groep sprongen oxazepam en temazepam eruit, met respectievelijk bijna 460.000 en ruim 300.000 gebruikers. 

2 miljoen Nederlanders gebruikten geneesmiddel Opiumlijst
Opioïde pijnstillers werden door meer dan 942.000 mensen gebruikt, waarbij oxycodon en codeïne de belangrijkste waren, met respectievelijk bijna 475.000 en 265.000 gebruikers. ADHD-medicatie werd door ruim 340.000 mensen gebruikt, van wie het merendeel (bijna 290.000) methylfenidaat gebruikte. In totaal gebruikten ongeveer 2 miljoen mensen een middel van de Opiumlijst, waarbij 14% middelen uit meerdere geneesmiddelgroepen kreeg.

De meeste gebruikers van middelen op de Opiumlijst zijn tussen de 51 en 80 jaar oud. Binnen deze groep werden de slaap- of kalmeringsmiddelen en pijnstillers door veel personen gebruikt (respectievelijk 50% en 43%). Onder tieners waren de ADHD-middelen verreweg de meest gebruikte middelen (70%) van de Opiumlijst. Ook onder twintigers zijn nog veel gebruikers van ADHD-medicatie, naast de slaap- en kalmeringsmiddelen (beiden 37%). 

Op reis
Slechts een deel van de gebruikers van middelen op de Opiumlijst heeft een medicijnverklaring nodig, namelijk degenen die naar het buitenland reizen. Volgens het CBS bracht bijna twee derde van de Nederlanders van 15 jaar en ouder in 2024 hun vakantie buiten Nederland door. Voor sommige gebruikers is reizen echter niet reëel, bijvoorbeeld omdat zij deze medicatie gebruiken bij acute klachten waarbij reizen niet verantwoord is. Daarnaast is er verschil in gebruik: een deel van de gebruikers neemt de medicatie chronisch en zal deze meenemen op reis, terwijl incidentele gebruikers hun medicatie vaak thuislaten en daardoor geen medicijnverklaring nodig hebben.

Bron: SFK