In de plannen van de nieuwe regering wordt een grote bezuiniging doorgevoerd op de toegang tot zorg

Patiënten in Nederland maken zich grote zorgen om de zorgplannen uit het nieuwe regeerakkoord. Dat blijkt uit een peiling van Patiëntenfederatie Nederland onder 6.461 mensen met één of meer chronische aandoeningen. Veel patiënten verwachten er door de plannen financieel hard op achteruit te gaan: “Dat gaat desastreuze gevolgen hebben voor hun zorg en hun kwaliteit van leven,” aldus Linda Daniels, waarnemend directeur-bestuurder Patiëntenfederatie Nederland.

In de plannen van de nieuwe regering wordt een grote bezuiniging doorgevoerd op de toegang tot zorg. Zo stijgt het eigen risico, komen er (meer) eigen bijdragen voor medicijnen en wijkverpleging, worden de WIA-uitkeringen verlaagd en vervalt de aftrek van specifieke zorgkosten bij de belasting. 82% van de deelnemers aan het onderzoek is (zeer) negatief over deze plannen. Maar liefst 80% maakt zich er zorgen over: “Ze noemen het een bezuiniging op de zorg, maar de pijn komt vooral terecht bij patiënten. Deze mensen ervaren de gevolgen in hun dagelijks leven. Dat is niet eerlijk, maar vooral ook niet verstandig. Het vergroot de tweedeling in de maatschappij.” aldus Daniels.

Kans op zorgmijding enorm 
Mensen met een (of meer) chronische ziektes verwachten dat de plannen grote gevolgen hebben voor hun zorg en kwaliteit van leven. Zo denkt ruim 1 op de 3 patiënten (31%) door deze plannen in de toekomst (meer) zorg te gaan mijden of uitstellen. Onder deelnemers die aangaven dat zorgkosten nu al een grote impact op hun financiën hebben, is dit percentage zelfs 48%: “Mensen lopen hierdoor langer met pijn en klachten verergeren. En de zorg die ze uiteindelijk nodig hebben zal complexer zijn. Dit is het tegendeel van passende zorg die de nieuwe regering voor ogen heeft,” aldus Daniels.

Ruim de helft (53%) van de deelnemers verwacht daarnaast door deze plannen te moeten bezuinigen op andere belangrijke uitgaven in hun leven zoals kleding, eten en drinken of sociale activiteiten: “Veel mensen met een chronische ziekte hebben al moeite om mee te doen in de samenleving. Er bestaat een groot risico dat deze groep nog verder geïsoleerd raakt,” aldus Daniels.

Tranchering eigen risico helpt chronische patiënt niet 
Naast dat het eigen risico wordt verhoogd, wil de nieuwe regering het eigen risico ook trancheren op maximaal 150 euro per behandeling in bijvoorbeeld het ziekenhuis. Patiëntenfederatie Nederland heeft altijd al gewaarschuwd dat deze maatregel chronisch zieken niet helpt. Onderzoek bevestigt dit nu: 78% van de deelnemers verwacht door deze twee maatregelen uiteindelijk meer geld kwijt te zijn aan het eigen risico. Onder deelnemers met meerdere chronische aandoeningen is dit zelfs 82%: “Mensen met een of meerdere chronische ziekte(s) zijn hun eigen risico vaak aan het begin van het jaar al helemaal kwijt. Het zijn vooral Nederlanders die incidenteel zorg nodig hebben die hiervan profiteren, de chronische zieken niet,” aldus Daniels.

Aftrek specifieke zorgkosten
Een andere grote geplande bezuiniging is het vervallen van de aftrek specifieke zorgkosten. Kosten voor steunzolen, gehoorapparaten, dieet, de tandarts en reiskosten naar het ziekenhuis kunnen patiënten op dit moment aftrekken van de belasting. Ruim 6 op de 10 chronische patiënten doet dat soms tot vaker. Als deze regeling vervalt, verwacht 40% deze zorg vaker te gaan mijden: “Hulpmiddelen of bepaalde voeding kunnen bepalen of je mee kunt doen in de samenleving. Of je wel of niet kunt werken, of je op zaterdag wel of niet die wedstrijd kan fluiten, of je wel of niet kunt helpen in het verpleeghuis. Bezuinigen op deze zorg brengen naast leed voor patiënten dus ook hoge maatschappelijke kosten met zich mee,” aldus Daniels.

Overweeg de plannen samen met patiënten
Patiëntenfederatie Nederland roept de politiek op deze plannen serieus te heroverwegen. Wij begrijpen dat de zorg toekomstbestendig en betaalbaar moet blijven. Maar hogere financiële drempels voor mensen die zorg nodig hebben zijn niet de oplossing. De zorg wordt hiermee minder toegankelijk. Er liggen kansen om kosten te beheersen door verspilling en onnodige zorg tegen te gaan en het systeem slimmer in te richten, zonder patiënten extra te belasten. Voorwaarde is wel dat het patiëntperspectief structureel wordt betrokken bij de uitwerking van de plannen. Tot nu toe is dat onvoldoende gebeurd: “Juist door patiënten en cliëntenorganisaties vanaf het begin serieus mee te laten denken, kan beleid worden ontwikkeld dat in de praktijk werkt en bijdraagt aan toegankelijke, kwalitatief goede en betaalbare zorg voor iedereen,” besluit Daniels.

Bron: Patiëntenfederatie Nederland