Dit handboek biedt een praktisch kader voor het opzetten van spiegelsessies die structureel onderdeel uitmaken van kwaliteitsverbetering

Praktische handvatten verbeteren zorg door het vertalen van zorgdata naar concrete verbeteringen in de praktijk

Het Dutch Institute for Clinical Auditing (DICA) en de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) presenteren een blauwdruk voor spiegelsessies in de medisch-specialistische zorg. Dit handboek biedt een praktisch kader voor het opzetten van spiegelsessies die structureel onderdeel uitmaken van kwaliteitsverbetering. Deze nieuwe aanpak vertaalt zorgdata naar concrete verbeterinitiatieven in de praktijk en helpt zo het verbeteren van de zorg.

Leren van verschillen
Tijdens een spiegelsessie gaan medisch specialisten met elkaar in gesprek over de mogelijke oorzaken achter deze verschillen. “Kwaliteitsregistraties maken inzichtelijk waar verschillen bestaan tussen zorginstellingen,” zegt Bente Jorritsma Vice-voorzitter Raad van Bestuur DICA-IKNL. “Iedere zorgprofessional ziet vanuit de eigen praktijk andere mogelijkheden en uitdagingen. We kijken in een sessie daarom verder dan de cijfers en leggen resultaten en ervaringen naast elkaar om van elkaar te leren. Dat maakt data een waardevol instrument voor kwaliteitsverbetering.”

Van inzicht naar verbetering
De blauwdruk beschrijft hoe deze spiegelsessies kunnen worden voorbereid, georganiseerd en uitgevoerd en hoe zij structureel onderdeel kunnen worden van het kwaliteitsbeleid van een wetenschappelijke vereniging. DICA en IKNL organiseerden de afgelopen drie jaar al bijna vijftig succesvolle spiegelsessies voor 26 registraties. Met het stappenplan maken de organisaties het op deze manier toepassen van de data toegankelijk voor alle organisaties in de zorg. Jorritsma: “Kwaliteitsverbetering ontstaat niet vanzelf uit een benchmark of dashboard. Het gesprek over wat er achter de cijfers zit, is minstens zo belangrijk. Het onderling delen van succesvolle werkwijzen en verbeteringen verkleint onderlinge verschillen tussen ziekenhuizen. Zo dragen we bij aan een gelijker zorgsysteem.”

Voor de praktijk
Het document beschrijft verschillende vormen van spiegelsessies, passend bij verschillende doeleinden. Lideke van der Steeg, bestuurslid Kwaliteit van NVvH licht toe: “Iedere chirurg wil betere zorg leveren. Die gedeelde intentie maakt ons bondgenoten in verbetering. Daarom ligt de focus niet op het corrigeren, maar het leren van elkaar. Spiegelsessies maken dat concreet. Ze verbinden de objectieve wereld van registraties met de subjectieve ervaring van de praktijk.’ De blauwdruk is ontwikkeld door DICA en de NVvH en gefinancierd door ZonMw binnen het programma Verduurzamen Uitkomstgerichte Zorg. Het document bouwt voort op praktijkervaringen met spiegelsessies, het SPIEGEL-project en de samenwerking met betrokken zorgprofessionals.

Over DICA
Het Dutch Institute for Clinical Auditing (DICA) is een onafhankelijke kennisorganisatie die de ontwikkeling en uitvoering van 26 kwaliteitsregistraties organiseert en ondersteunt. Sinds 1 januari 2026 is DICA bestuurlijk gefuseerd met het Integraal Kankercentrum Nederland (IKNL). DICA werd in 2010 opgericht op initiatief van zorgprofessionals. Auditing biedt medisch specialisten en andere zorgprofessionals inzicht in de kwaliteit van zorg die zij leveren en in mogelijkheden om behandelingen verder te verbeteren. Zo maken we samen de zorg beter. Alle Nederlandse ziekenhuizen en veel zelfstandige behandelcentra nemen deel aan de DICA-registraties.

Over de Nederlandse Vereniging voor Heelkunde
De Nederlandse Vereniging voor Heelkunde (NVvH) is de wetenschappelijke beroepsvereniging voor chirurgen en artsen in opleiding tot chirurg. De NVvH ondersteunt haar ruim 2.200 leden bij het leveren van optimale integrale heelkundige zorg en zet zich in voor de kwaliteit van de chirurgische zorg. Opleiding, professionele ontwikkeling, innovatie, evaluatie en transparantie zijn daarbij belangrijke pijlers. De NVvH werkt hiervoor samen met patiënten(organisaties) en andere relevante partijen binnen de gezondheidszorg.

Bron: Mediatic / Isha van Egmond