Ondanks de vele programma’s, bestuurlijke afspraken, overlegtafels en initiatieven om databeschikbaarheid te verbeteren, blijft de stap van uitvoering naar implementatie achter

In een brief aan de Tweede Kamer roepen tien zorgpartijen, waaronder UMCNL, op tot meer regie en sturing op digitalisering in de zorg. Met name op het gebied van databeschikbaarheid zijn er nog teveel belemmeringen en is de basis onvoldoende op orde. Ondanks de vele programma’s, bestuurlijke afspraken, overlegtafels en initiatieven om databeschikbaarheid te verbeteren, blijft de stap van uitvoering naar implementatie achter. Hierdoor merken zorgverleners en patiënten nog te weinig van alle inspanningen.

Betere basis voor databeschikbaarheid
De gebrekkige beschikbaarheid van patiëntgegevens voor primair en secundair gebruik gaat op dit moment ten koste van schaarse capaciteit van zorgpersoneel en leidt tot dubbele diagnostiek, hogere zorgkosten, vermijdbare gezondheidsschade en frustratie bij zowel patiënten als zorgverleners. Daarnaast is goede databeschikbaarheid een belangrijke voorwaarde voor hoognodige vernieuwing in het zorgstelsel, zoals passende zorg en concentratie en spreiding. Het kabinet heeft mooie ambities om databeschikbaarheid te verbeteren. Maar de zorgpartijen constateren dat de basis voor databeschikbaarheid op dit moment nog onvoldoende op orde is om deze ambitie echt waar te maken.

Krap tijdspad EHDS
Daar komt nog bij dat de komst van de European Health Data Space (EHDS) in de praktijk vertragend werkt op bestaande beleidsplannen. Eerder ingezette stappen, zoals de invoering van de Wegiz, zijn stilgevallen. Het huidige tijdspad van het ministerie van VWS voor de invoering van de EHDS brengt het risico met zich mee dat implementatie straks in een relatief korte periode moet gebeuren. Daardoor ontstaat er nu vertraging en later grote uitvoeringsdruk, terwijl de zorg daar onvoldoende op is voorbereid. In de brief roepen de zorgpartijen het ministerie daarom op om sneller te leveren dan de wettelijke deadlines.

Centrale opt-out voorziening
Verder is het van belang om de komst van de EHDS goed af te stemmen op bestaand beleid. Zo wordt er in het kader van de EHDS ingezet op een centrale opt-outvoorziening. Onder de Wet Kwaliteitsregistratie in de zorg (Wkz) moeten zorgpartijen echter al vanaf 1 januari 2027 werken met een opt-out, zonder dat er een centrale voorziening is geregeld. Dit betekent dat zorgaanbieders eerst zelf iets moeten optuigen dat een jaar later weer wordt vervangen door de centrale voorziening onder de EHDS. Dat zijn grote onnodige administratieve lasten die de minister kan voorkomen.

Versnellen en meer regie

De tien zorgpartijen vragen de Tweede Kamer in de brief verder om de minister aan te sporen om zich voor bovenstaande punten in te zetten. Daarnaast roepen ze op tot versnelling op een aantal punten:

  • Versterk landelijke regie en sturing
  • Stuur actiever op het functioneren van de ICT-markt
  • Breng de basis op orde: standaardisatie en eenheid van taal
  • Versnel opschaling van bewezen oplossingen en borg structurele financiering
  • Borg uitvoerbaarheid en werkbaarheid voor zorgverleners en patiënten

De brief is ondertekend door de Federatie Medisch Specialisten, KNMG, LHV, ZN, UMCNL, NVZ, ZKN, Health-RI, Verenso en KAMG.

Lees de volledige brief hier

Bron: UMCNL