Dit concludeert het Mulier Instituut in een kritische reflectie op het sportbeleid van de afgelopen jaren

Het ministerie van VWS moet verandering niet schuwen en het sportsysteem blijven optimaliseren. Discussies over de doelmatigheid en doeltreffendheid van beleid helpen daarbij. Belangrijk is wel om mee te wegen in hoeverre beleidsmaatregelen bijdragen aan hogere doelen of bredere opgaven van het sportbeleid. Dit concludeert het Mulier Instituut in een kritische reflectie op het sportbeleid van de afgelopen jaren.

Stabiliteit als kracht én belemmering
De kracht van het sportbeleid zit in de stabiliteit en institutionele verankering. Maar dit kan ook een belemmering zijn. Het kan ervoor zorgen dat je oplossingen blijft reproduceren die onvoldoende in staat blijken hardnekkige maatschappelijke vraagstukken te doorbreken.

De centrale opgave voor de komende jaren is daarom niet alleen om te behouden wat is opgebouwd. Maar vooral om de veranderkracht te ontwikkelen die nodig is om sport en bewegen werkelijk onderdeel te maken van een gezondere, inclusievere en actievere samenleving. En de durf om daarvoor bestaande patronen te doorbreken.

Behoefte aan systeemregie en richting
Daarnaast is er behoefte aan systeemregie en een duidelijke richting. De maatschappelijke waarde van sport wordt steeds nadrukkelijker buiten het sportsysteem gezocht. Dit vraagt om meer regie op het sportsysteem en verbinding met andere systemen. En dus om meer aandacht voor gezamenlijke koersbepaling, duidelijke verantwoordelijkheden en langetermijnontwikkeling. Een gedeelde richting is een belangrijke voorwaarde voor een beter werkend systeem.

Investeer gericht en ongelijk
We sluiten ons essay af met gerichte aanbevelingen voor optimalisatie van het sportsysteem. Een daarvan is: investeer gericht en ongelijk. Als je de grotere (maatschappelijke) opgaven aan wilt pakken, zul je daar gericht op moeten investeren.

Dit moet als rode draad terugkomen in alles wat je doet. Bijvoorbeeld bij de inzet op kwetsbare groepen. Een grotere opgave lost zichzelf niet op, maar vraagt extra inspanning en aandacht in het hele systeem.

Zet samenwerking in voor een hoger doel
Een andere aanbeveling gaat over de verdere ontwikkeling van governance en samenwerking binnen het sportsysteem. Dat zien we als een van de belangrijkste voorwaarden voor een toekomstbestendig en systeemgericht beleid.

Daarbij gaat het niet om samenwerken om het samenwerken, maar om dat die samenwerking gericht is op een hoger doel. Bijvoorbeeld het bereiken van kwetsbare groepen die minder sporten en bewegen als doel van de samenwerking bij de BRC.

Over het essay
In de Monitor Sportbeleid 2025 schetsen we het beeld van sportbeleid dat zich de afgelopen jaren verder heeft ontwikkeld, verbreed en verbonden met andere maatschappelijke domeinen. Met dit essay bieden we vanuit een breder theoretisch kader observaties en reflecties bij deze monitor en blikken we vooruit. Het essay eindigt met negen concrete aanbevelingen om in de toekomst het systeem verder te optimaliseren.

Lees het essay 'Sport en beweeggedrag als systeemuitkomst'

Bron: Mulier Instituut